PSE-EE PSOE Socialistas Vascos

PSE-EEk eta EAJ-PNVk etxebizitzarako aukera errazteko neurri fiskaleko pakete bat batera bultzatzeko akordio bat lortu dute. Akordio horretan, aldaketak aurreikusten dira zerga nagusietan (PFEZ, Sozietateen gaineko Zerga, OEZ, OHZ eta udal plusbalia), lau helbururekin: prezio eskuragarriko alokairua erraztea, hutsik dauden etxebizitzak mobilizatzea, epe luzera begirako aurrezki egonkorra sustatzea eta etxebizitzak gutxi batzuen eskuetan pilatzea eta bizitegirako merkatu tenkatuenetan turismorako erabilera zailtzea.

PSE-EEk eta EAJ-PNVk balioa eman diote lortutako itunari, zeinak etxebizitza arrazoizko prezio batean lortzeko pertsonei eta horiek baldintza arduratsuetan eskaintzen dituztenei laguntzea uztartzen baititu, zerga-eskakizun zorrotzagoak ezarriz bizitegi-merkatuaren erabilera espekulatiboari. Urrats garrantzitsua da etxebizitzaren erronkari emango zaion erantzun fiskalerako.

Arrazoizko prezioko alokairua: zerga gutxiago arrazoizko prezio batean edo gazteei alokatzen dietenentzat

PFEZk hobaritu egiten ditu etxe-jabeak etxebizitza alokatzeagatik lortzen dituen diru-sarrerak. Akordioak indartu egiten du hobari hori honako kasu hauetan:

-Hobari orokorra %30etik %35era igotzen da maizterra 36 urtetik beherakoa denean edo etxebizitza birgaitua izan bada sinatu aurreko bi urteren barruan.

-Etxebizitza alokairurako bitartekaritzako programa publiko bati uzten bazaio, edo jabeak bere borondatez erreferentzia-indizeen barruan dagoen errenta bat ezartzen badu, aurreikusitako hobaria %70ekoa izango da.

-Hobari hori %75eraino heltzen da etxebizitza birgaitu berria bada edo, erreferentziazko indizeei egokitutako errenten kasuan, maizterra 36 urtetik beherakoa bada.

Neurri horiek indartu egiten dituzte gaur egun, zerga-berrikuspenaren ondoren, indarrean daudenak eta etxebizitzarako sarbidea erraztea bilatzen dute, arrazoizko prezioko alokairua errentagarriagoa bilakatzen delako horrela. 

Hutsik den etxebizitza: salbuespenak etxebizitza sektore publikoaren esku jartzen dutenentzat

Akordioak salbuespen mailakatu bat aurreikusten du PFEZn, etxebizitza sektore publikoari edo lankidetza publiko-pribatuko funtsei etxebizitza sozial eta eskuragarria eraikitzeko edo etxebizitza bera eman ondoren lortutako irabazientzat.

Zehazki, etxebizitza sozialaren sustatzaile den erakunde publiko bati aurreko bi urteetan, gutxienez, hutsik zen etxebizitza bat 2027ko abenduaren 31ra etxebizitza saltzen dionak ez du zergapetu beharrik izango lortutako irabaziarengatik, eskualdaketa-balioaren muga kuantitatiboa batekin eta zenbateko horretatik gorakoentzako balioentzat, berriz, partziala den eta gutxiagotuz doan salbuespen batekin. Salbuetsita geratzen ez den irabaziaren zatia, aldiz, berrinbertsioagatiko salbuespen bati atxiki ahal izango zaio, baldin eta dagokion salmentaren zenbatekoa akordioak berak sortzen duen berariazko aurrezki-kontuan (Europa Berrinbertsioa Finantzaketaren Kontua) berrinbertitzen bada aurreikusitako sei hilabeteko epean eta inbertsioa bost urtez mantentzen bada. 

Europarekin lerrokaturik den epe luzerako aurrezki egonkorra

Neurri-multzoak Europako aurrezte- eta inbertsio-tresna berrietara egokitzen ditu Epe Luzerako Aurrezki Planak, eta "Europa Finantzatzen" Aurrezki eta Inbertsio Kontuaren aldeko zerga-araubidea sortzen du.

Epe luzerako aurrezki-planaren etekinak salbuetsita geratuko dira PFEZtik kapitala gutxienez bost urtez mantentzen bada; horrez gainera, Europako ekonomiaren finantzaketari lotutako banakako aurrezki-aseguru berri bat txertatuko da.

Europa Finantzatzen Aurrezki eta Inbertsio Kontuan, aktibo integratuen salmentatik edo itzulketatik eratorritako irabazi eta galeren zergapetzea aldatu egiten da dirua erretiratu arte, eta iraunkortasuna saritzen da: bost urte baino gehiagoz mantentzen diren ekarpenei dagokien irabazia, hain zuzen, kargarik gabe geratzen da 10.000 euroraino arte zergadun bakoitzeko , eta, kopuru horretatik gorakoa, berriz, %20an.

Berreskuratzeke geratzen diren ekarpenen muga 150.000 eurokoa izango da, eta aktibo hautagarriak handitu egiten dira.

Neurria bat dator Europako Batzordearen 2025/2029 (EB) Gomendioarekin, zeinak estatu kideei aurrezte- eta inbertsio-kontuak zerga-tratamendu sinplifikatu eta mesedegarri batekin sortzea eskatzen baitie. 

Etxebizitzaren erosketa: metatzea garestiago, gaztetan erostea merkeago

Etxebizitza erosteko OEZen tasa orokorra %4koa izango da, orain artekoa bezala.

Edukitzaile handientzako zerga %5era igoko da hirugarren etxebizitzatik aurrera, %6ra bosgarrenetik aurrera eta %7ra hamargarrenetik aurrera.

Akordioak, gainera, tasa murriztua aurreikusten du 36 urtetik beherako erosleentzat: orokorra baino %25 baxuagoa, hau da, %3, %4ko tasa orokorraren aldean, edo %1,75, %2,5eko tasa murriztuaren aldean.

Turismo-ostatuak eta udal gainbalioa

OHZ: akordioak udalak gaitzen ditu bizitegi-merkatu tenkatuko eremuetan kokatuta diren bizitegi-erabilerarako etxebizitzei kuotaren %150 arteko errekargua aplikatzeko ordenantza bidez.

Udal-gainbalioa (HLBGZ): akordioak eguneratu egiten ditu hiri-lurren balio-gehikuntzaren gaineko zergaren gehieneko koefizienteak.

Etxe-jabe handiak

Sozietateen gaineko Zergaren 115. artikuluko zerga-araubide bereziari atxikitzen zaizkion etxebizitza-alokairuko erakundeek, zehazki, alokairuak erreferentziazko indizeetara edo bitartekaritza publikoko prezioetara egokitzen badira bakarrik izango dituzte abantailak. Hitzarmenak eskakizun hori hiru lurraldeetan ezartzea aurreikusten du.

65 urtetik gorako pertsonak

Bi alderdiek erabaki dute 65 urtetik gorakoak izanik beren etxebizitza eskualdatzen dutenentzat gaur egun indarrean dagoen salbuespena zabaltzea. Zehazki, neurria egoitza batera joaten diren edo senide batekin biziko diren pertsonentzat osatzea planteatzen da, betiere etxebizitza hutsik geratzen bada eta bitartekaritza-programa publiko bati lagatzen bazaio, erreferentziako epeak luzatuta. Aldaketa horrek ez dio inola ere eragingo 65 urtetik gorakoentzat gaur egun indarrean dagoen salbuespenari.